Previous  Index

THE MABINOGION


THE TEXTUAL NOTES




  These notes show departures from the diplomatic editions referred to on pages xxxi and xxxiv of the Introduction. WM = The White Book Mabinogion, RM = The Red Book Mabinogion; B= Bulletin of the Board of Celtic Studies, University of Wales Press, Cardiff; IW =Professor Sir Ifor Williams; JLL-J =Professor J. Lloyd-Jones

Page 3, line 32, brownish-grey. WM Ilwyt tei, RM Ilwyttei
    IW emends Ilwytei.
Page 6, line 19, as by himself. WM- , RM- . IW
    inserts ac idaw ynteu.
Page 10, lines 32-3, than if he went at a walking pace WM
    nochynt bei ar y gam, RM nochyn bei ar y gam. Emend
    no chyt bei ar y gam
Page 25, line 9, Penarddun. WM, RM Penarddim.
Page 27, line 31 , Anarawd. WM, RM Anarawc. Emend
    Anarawt (and so below, 33, 8).
Page 28 line 24 as thick as his little finger. WM - , RM- .
    IW Inserts ae uys bychan.
Page 30 line 12, brigand. WM anorles, RM auorles. Correct
    reading WM MS anorlos. This we regard as a form of
    anorloes < an (intensive) +gor+lloes.
Page 37, lines 9-10, Dogs of Gwern, beware of Morddwyd
    Tyllion! WM, RM Guern gwngwch unwch uordwyt tyllyon.
    IW emends Guerngwn gwchuiwch uordwyt tyllyon.
Page 39, lines 5-6, And even as they began. WM, RM Ac y
    dechreuyssant IW emends Ac[y gyt ac] y dechreuyssant.
Page 55, line 14, and Gwydion son of Don. WM o a euyd
    uab Don o, RM Ac eueyd uab Don. Emend a guyd[yon]
    uab Dono.
Page 55, line 15, would go WM- , RM- . IW inserts
    a aei
Page 57, line 7, right good. WM lawn da, RM llawnda.
    Emend iawnda (T. J. Morgan, B ix 126).
Page 59, lanes 9-10, in Math son of Mathonwy's bed. WM
    yguelei uath uab mathonwy, RM y gwelei uath uab
    mathonw. Emend yguele math uab mathonwy.
Page 60, line 16 Maen Tyriawg. WM, RM maen tyuyawc
    Emend maen tyryawc.
Page 66, line 30, Cefyn Clun Tyno. WM geuyn clutno, RM
    geuyn clutno
Page 73, line 4, Nor rain wets it nor heat melts. WM ms
    gwlych glaw nis nwy/tawd, RM nys gwlych glaw nys mw y
    tawd. Emend nis gwlych glaw nis mwy tawd [tes].
Page 73, line 5, hath he suffered. WM aborthes, RM a
    borthes. JLL-J emends porthes.
Page 73, line 10, The sanctuary of a fair lord. WM mirein
    medur ym ywet, RM mirein medur ym ywet. IW emends
    mirein modur ynyuet.
Page 90, line 25, Yet the first plague was open and manifest.
    RM- , Shirburn MS 113 Ac eyssoes kyhoed oed ac
    amlwg er ormes kyntaf
Page 92 line 32, through his magic. RM tew yw y hut
    Shirburn MS 113 trwy y hut
Page 95, line 2, wellborn. WM kynmwyd, RM kynmwyt.
    JLL-J emends kymmwyd.
Page 97, line 5 , a battle-axe. WM, kynmwyd, RM kynmwt.
    We consider gleif to be originally a gloss, later incorporated
    In the text, and possibly misplaced.
Page 97, line 10, and a ... buckler. WM achroys, RM a
    chroes Correct reading WM MS ac yays (the first y has
    a cancel mark through it)
Page 97, line 12, boss. WM Iloring, RM Ilugorn. Following
    Foster Ilering (B viii 21-3), we emend Ilerg (? derived
    from O1d English laerig).
Page 97, line 23, and his stirrups. WM, RM ae warthafleu
    sangnarwy We consider sangnarwy to be in error for
    sangharwy (derived from sang+rwy), itself a gloss on
    gwarthafleu Bxiii 17
Page 97, line 24, stirred upon him. WM Ny chwynei . .
    arnaw, RM Ny chrymei . . y danaw Emend WM Ny
    chwyuei . . . arnaw.
Page 98, line 7, for thee. WM in, RM inn. Emend itt.
Page 98, line 18, Dinsel. WM, RM dinsol. Foster (B viii
    24-5) emends Dinsel, identifying it with Denzell. The phrase 'in the
    North originally meant in the North of Cornwall.
Page 99, line 3, Nine-teeth. WM naw nawt, RM naw
    nawd. JLL-J emends naw nant.
Page 100, line 5 , Rhongomyniad. WM ron gom yant, RM
    rongomyant
Page 100, lines 26-27, son of Roch WM, RM m. poch.
Page 101, line 4, Gofyncawn. WM gonyn cawm, RM
    gouynkawn. Correct reading WM MS gouyn cawn.
Page 101, line 22, and Gofan. WM, RM Ac ouan. Emend
Page 102, line 9, Cut-beard WM uaryf twrch, RM varyf twrch. Emend
    uaryf trwch.
Page 102, line 34, Gwynnan. WM, RM, gwynhan
Page 104, line 10, the Island of Britain. WM, RM teir ynys
    prydein Delete teir (and so below, 107, 7, and 131, 2)
Page 105, line 10, until. WM, RM pan. Emend [hyt] pan
Page 106, lines 7-8, son ... son ... son WM, RM merch
    ... merch .. . merch. Emend mab ... mab . . . mab.
    We presume that an abbreviation m. ( = mab) was misunderstood
    in an earlier text. Bxiii 13-14.
Page 106, line 8, Half-wit. WM keudawc pwyll hanner dyn,
    RM keudawt pwyll hanner dyn. We consider pwyll to be
    a gloss on keudawt.
Page 109, line 6, Quoth they. WM am keudawt, RM ac y
    dywedassant wrthaw. Read amkeudant (and so below,
    112, 28, and 113, 8).
Page 109, lines 14-15, and because . . . my ruin. WM ac am
    uym priawt ym ryamdiuwynwys uym priawt yspadaden
    penkawr, RM ac am vympriawt ym rylygrwys vym brawt
    yspadaden pen kawr. Delete the second uym priawt in
    WM.
Page 110, line 32, We pledge it WM As redwn, RM Rodum.
    Emend As rodwn.
Page 111, line 25, gatemen. WM keithawr, RM porthawr.
    Correct reading WM MS porthawr.
Page 112, line 35, and hurled it. WM, RM ac odif. Correct
    reading WM MS ae odif.
Page 113,line 9, us. WM ui, RM ni. Correct reading WM
    MS ni.
Page 113, lines 11-12, who is told to seek. WM y dywir
    vrthaw erchi, RM yssyd yn erchi. Emend y dyw[ed]ir
    vrthaw erchi.
Page 113, lines 23-24, so that the cinders and ashes thereof be
    its manure. WM hyt pan hydeclo hwnnw ae ludu a uo
    teil ttaw, RM hyt pan uo yn lle teil idaw. Correct reading
    WM MS hyt pan vo glo hwnnw, etc.
Page 119, line 1, the Bearded WM varchawc, RM uarchawc.
    Emend varuawc.
Page 120, line 26, Neued. WM uynet, RM vynet.
Page 126, lines 22-23, and still he fought with the men RM
    Ac ymlad ar gwyr ualkynt ar gwyr. The scribe has
    written ar gwyr twice.
Page 128, line 28, Pen. RM openn.
Page 129, line 12, Ledewig. RM lewic Emend le[de]wic.
Page 129, line 16, went after. RM yd aeth. Emend yd aeth
    [yn ol]
Page 129, line 20, Cadw. RM kaw (as elsewhere).
Page 129, line 25, Ysbaddaden. RM yspaden.
Page 129, line 31, mean RM salwen Emend salwett.
Page 131, line 31, glittered. RM Ilithrei Emend Ilathrei
Page 133, line 5, Peluniawg. RM pelumyawc. Emend pelunyawc
Page 133, line 10, Glyn Ystun. RM glynn ystu. Emend glynn
    ystu ( =ystun).
Page 134, line 6, Garth Grugyn. RM garth gregyn.
    Correct reading RM MS garth grugyn.
Page 134, line 7, Grugyn. RM Ilwydawc. Clearly an error.
Page 137, line 20, in Hallictwn. RM ymallictwn.
Page 137, line 20, as far as. RM ver Emend vet.
Page 137, line 21, And. RM at. Emend ac.
Page 137, line 23, as far as Didlystwn RM hyt yn nillystwn.
    Emend hyt yn mtlyswn
Page 138, line 13, on the other dais. RM ar y parth arall ...
    ar y parth Delete the second ar y parth.
Page 139, line 10, and the like of. RM a chrynhebrwyd
    Emend a chynheb[yg]rwyd
Page 139, line 21 , green. RM las. Emend [yn] las.
Page 140, line 35, I . . . have been. RM bun. Emend bum.
Page 143, line 8, Marins. RM mariui
Page 144, line 12, doomed. RM dieuethaf. Emend diuetha.
Page 144, line 15, to the centre RM- . Insert yr kanol
Page 145, line 19, red-topped. RM penngech. Emend penngoch.
Page 145, line 25, over. RM uchaf Emend [ar] uchaf.
Page 147, line 36, And Arthur's amazement was as great RM
    a chan aruthret uu gan arthur. Emend a chyn . . .
Page 148, line 13, fleecy. RM ewyrdonic. Emend gwyrdonic.
Page 148, line 21, the rider. RM milwr. Emend marchawc.
Page 148, line 23, red with the blood. RM gan waet. Emend
    [yn goch] gan waet.
Page 148, line 28, Arthur. RM arthurthur.
Page 150, line 14, And Owein bade Gwres son of Rheged
    RM Ac yd erchis y owein wers uab reget. Emend Ac yd
    erchis owein y wres uab reget.
Page 150, line 31, Osla. RM ossa.
Page 151, line 6, son of Custennin. RM custennin. Emend
    [uab] custennin.
Page 151, line 9, Big-hip. RM uordwyt twyll. Emend uordwyt
    twll.
Page 151, line 29, Greidiawl RM greidyal
Page 151, line 18, Cawrda RM Hawrda. Emend Kawrda.
Page 151, line 19, Cadyrieth RM karieith. Emend
    ka[dy]rieth.
Page 151, line 29, more mighty. RM wrdarch. Emend
    wrdach.
Page 161 , line 32, I came. WM, RM adyuot. Emend dyuot.
Page 165, line 3, even though. WM, RM kany. Emend
    kym[n]y.
Page 166. line 19, he could see. WM- , RM- . Insert
    a welei.
Page 167, line 17 a table. WM- , RM-. Insert bwrd.
Page 167, lines 31-33, not to come . . . of thee WM pryt na
    delut y edrych y gofut a uu arnaf i. ac a oed itti. ac ys
    gwneuthum i dyti yn gyfoethawc. Ac a oed kam itti na
    delut y edrych y gofut a uu arnaf i. Ac oed kam itti hynny,
    RM pryt na delut y edrych y gofut a uu arnaf i. Ac a oed
    itti ac ys gwneuthum i dy ti y gyfoethawc. Ac a oed kam
    itti na delut y edrych y gofut a uu arnaf i Ac oed kam itti
    hynny. Emend pryt na delut y edrych y gofut a uu
    arnaf i. ac ys gwneuthum i dyti yn gyfoethawc. Ac oed
    kam itti hynny.
Page 168, line 12, whether. WM, RM a Emend ae.
Page 174, lines 18-19 throbbing. WM Ilanui, RM Ilawn.
    Correct reading WM MS Ilamu.
Page 184, lines 30-32, and in everything ... mother was.
    Transposed from WM col. p. 120, 7-9, where it occurs
    at the end of (our) next paragraph RM. p. 195, 9-11,
    confirms the change
Page 201, line 32, the exceeding whiteness of her flesh.
    Insert y chnawt after gwynhet.
Page 203, line 2, he happened to be. WM ac ydoeth ydydoed,
    RM ac yd yttoed. Emend WM ac adoeth ( =attoeth)
    ydydoed
Page 203, line 32, and two young lads throwing knives,
    and the hafts of their knives of walrus-ivory. WM, RM
    A deu was ieueinc yn saethu karneu eu kyllyll o ascwern
    morvil Insert kyllyll after saethu (see WM col. 225, 25-8,
    and Pen. 7, in WM 627, 21-3).
Page 205, line 14, though WM kanys, RM hannys. Emend
    kyn(n)ys.
Page 208, line 9. perilous. WM, RM hyt Emend byt (:pyt,
    'danger').
Page 215, line 17, and a robe of gold brocaded silk. WM
    ac emwisc o bali, RM ac eur wisc o Bali. Correct reading
    WM MS ac eurwisc o Bali.
Page 221, line 35, And I will send. WM, RM ae. Emend a.
Page 235, lines 22-23, and one manchet loaf. WM ac ouuyt
    coesset, RM ac un coesset. Correct reading WM MS ac un
    dor[th] coesset.
Page 238, line 32, the dwarf's words WM RM ymadrawd y
    gwr. Emend ymadrawd y corr.
Page 254, line 15, a-plenty. WM dgynder, RM and Pen. 6
    dogynder. Correct reading WM MS docy[nder].
Page 261, line 15, the men. WM, RM y gwr. Emend y gwyr.


Index